Algow Yangın

Türkiye ve yakın çevresindeki orman yangınlarını uydu verisiyle canlı gösteren, rüzgâra göre yayılma yönünü tahmin eden ücretsiz bir haritadır. Algow tarafından toplum ve doğa yararına geliştirildi; reklam içermez, kullanıcı verisi satmaz, kaynak kodu açıktır.

Yangın tespitleri NASA FIRMS üzerinden beş uydudan alınır: VIIRS sensörlü Suomi-NPP, NOAA-20 ve NOAA-21 ile MODIS sensörlü Terra ve Aqua. Buna ek olarak EUMETSAT LSA SAF üzerinden Meteosat verisi kullanılır. Rüzgâr, nem, sıcaklık ve hava kalitesi Open-Meteo modellerinden, yanan alan sınırları Copernicus EFFIS servisinden gelir.

Kutup yörüngeli uydular Türkiye üzerinden günde birkaç kez geçer; bu tespitler bir ile sekiz saat gecikmeyle düşer, tipik olarak iki-dört saat. Meteosat ise sabit durduğu için on beş dakikada bir tarar ve veri yaklaşık yarım saatte ulaşır. Harita on dakikada bir kendiliğinden tazelenir ve üst barda en yeni tespitin kaç saat önce olduğu yazar.

Hayır. Uydu alev değil ısı görür. Rafineri bacaları, doğal gaz alevleri, termik santraller, demir-çelik ve çimento fabrikaları ile hasat sonrası yakılan anız da nokta olarak düşer. Zaman kaydırıcısını geri sardığınızda bir nokta her gün aynı yerde beliriyorsa orada büyük ihtimalle sabit bir ısı kaynağı vardır; platform bunu kartın üzerinde ayrıca uyarır.

Olur. Bulut altında kalan, ağaç örtüsünün altında ilerleyen veya iki uydu geçişi arasına denk gelip söndürülen yangınlar görünmez. Elli-yüz metrekarenin altındaki yangınlar da genellikle tespit edilemez. Bir noktanın haritada olmaması orada yangın olmadığını kanıtlamaz.

Ölçtük: altı yangın sezonu, 468 bin uydu tespiti, orman ve makilik alanda 79 yangına ait 232 doğrulanabilir ilerleme. Tahmin rastgeleden iyi ama kesin değil — ortanca açı hatası 68 derece (rastgele beklenti 90), tahminlerin yüzde 33'ü 45 derece içinde isabet ediyor, yüzde 16'sı tamamen ters yönü gösteriyor. Yön artık rüzgâr ile arazi eğiminin bileşkesinden hesaplanıyor; eğimi hesaba katmak dik arazide tamamen ters tahmin oranını yüzde 22'den yüzde 11'e indiriyor. Tavanı da ölçtük: iki uydu geçişi arasındaki gerçek ortalama rüzgâr önceden bilinseydi bile ortanca hata ancak 64 dereceye inerdi — yani kalan belirsizlik rüzgâr tahmininden değil, söndürme müdahalesinden ve arazi ayrıntısından geliyor.

Şeklin sınırı, ölçülmüş bir vaadi ifade eder: incelediğimiz yangınların onda dokuzunda, en uzağa ilerleyen nokta bile bu sınırın içinde kaldı. Bu oran modelin hiç görmediği sezonlarda ayrıca sınandı. Şeklin ne kadar uzayacağı rüzgâra bağlıdır ve bunu ölçtük: zayıf rüzgârda yangın her yöne benzer ilerliyor (baş yönü geriye göre yalnız 1,2 kat), 15 km/sa üstünde ise geriye neredeyse hiç gitmiyor (5,5 kat) — o yüzden şekil zayıf rüzgârda daireye, güçlü rüzgârda damlaya benziyor ve geniş ucu gideceği yönü gösteriyor. Şunu da açıkça söyleyelim: ilk sürümde halkalar hiçbir ölçüme dayanmıyordu ve gerçeğin birkaç katıydı. Sonra "her rüzgârda 2,4 kat" dedik; o ölçüm de kusurluydu, çünkü yangının yönünü kütle merkezinden hesaplıyordu ve geniş bir yangında cephenin yanını "geri" sayıyordu. Ölçümü her 375 metrelik hücre için ayrı ayrı tekrarladık; yeni şekil hem daha çok kapsıyor hem daha küçük.

Hayır. Algow Yangın bilgilendirme ve durum farkındalığı aracıdır; tahliye kararı aracı değildir. Yangın gördüğünüzde ya da tehlike altındaysanız 112 Acil Çağrı Merkezi'ni veya 177 Orman Yangını İhbar Hattı'nı arayın.

Evet. Konumum düğmesiyle haritada kendinizi görebilir, size en yakın yangının kaç kilometre ötede ve hangi yönde olduğunu okuyabilirsiniz. Ayrıca ev, tarla veya iş yerinizi kaydedip o çevrede yeni yangın çıktığında bildirim alabilirsiniz. Konum bilginiz yalnızca kendi cihazınızda işlenir; hiçbir sunucuya gönderilmez ve saklanmaz.

Evet, bu düşünülerek tasarlandı. Uygulama, harita karolarını ve son veriyi cihazınızda saklar; ikinci açılışta ağa hiç çıkmadan gelir. Bağlantı koptuğunda son bilinen veriyi gösterir ve bunu üstte belirtir. Bağlantı yavaşsa rüzgâr animasyonu ile ısı katmanı kendiliğinden kapanır. Telefona uygulama olarak da kurulabilir.